اعتدال و اصلاح مزاج(435 مجموع کلمات موجود در متن) (821 بار مطالعه شده است) 
در موقع صحبت مولا علیعلیه السلام یک مسیحی گفت: چقدر فصیح و بلیغ سخنرانی می کنی
ولی حیف که از فلسفه ی یونان چیزی نمی دانی. علی علیه السلام فرمود:
ألیس من اعتدل طباعه صفی مزاجه و من صفی مزاجه قوی اثر
النفس فیه و من قوی اثر النفس فیه سما الی ما یرتقیه و من سما الی ما یرتقیه فقد
تخلق بالاخلاق النفسانیه و من تخلق بالاخلاق النفسانیه فقد صار موجوداً بما هو
انسان دون ان یکون موجوداً بما هو حیوان فقد دخل فی الباب الملک الصوری و لیس له
غیر هذه الغایه (سرمایه ی ایمان ملا عبدالرزاق لاهیجی 262)
کسی که طبایع بدنی اش معتدل گردید، مزاجش صاف و پاکیزه خواهد شد و کسی که مزاجش صاف
و خالی از کدورت شد، روح در وجود او اثر قوی و عمیق می گذارد و کسی که تأثیر روح در
وجودش قوی گردید، راه ترقی و تعالی را می پیماید و به اوج کمال می رسد و کسی که به
کمال خود رسید، آراسته به اخلاق روحانی می شود و کسی که به اخلاق و صفات روحانی
متصف گردید، انسانی خواهد بود با صفات انسانیت نه حیوانی با خلق وخوی بهیمیّت پس به
صورت فرشته در می آید و برتر از این دیگر هدفی ندارد. پس از شنیدن این جملات مسیحی
گفت: الله اکبر، یا ابن ابی طالب! لقد نطقت بالفلسفه جمیعاً بهذه الکلمات (همانا با
این جملات همه ی فلسفه را بیان کردی.)
ویکتور پوشه در کتاب راه خوشبختی می نویسد: بهبود وضع مزاجی آدمی امکان پذیر است
ولی بدون تغییر برنامه ی فعلی محال می باشد. (بعضی ها می خواهند هم رهایی یابند و
هم از آن چه بالفعل در آنند بیرون نیایند و این شدنی نیست.)
بعضی تصور می کنند که اصلاح مزاج در آبادی آن است که مثلاً غذای خوب بخورند و
استراحت کنند و... ولی این فکر غلط است بلکه اصلاح مزاج در خرابی و آبادی است یعنی
مثلاً باید کاملاً گرسنه شد بعد غذا خورد یا پیاده روی و ورزش کرد و خسته شد بعد
استراحت کرد. بدون اشتها غذا خوردن و به زور خوابیدن مزاج را خراب می کند. ببینید
چوپان ها که خسته می شوند، چه خواب عمیقی می روند.
| 
